Objavljeno: utorak, 12. septembar 2017.

Patrijarh Spiridon iz Niša pričestio Kneza Lazara pred Kosovsku bitku

Patrijarh srpski Spiridon je bio 4. patrijarh srpske crkve 1380 — 1389. Izabran je na saboru srpske crkve 1380. godine, nakon povlačenja sa tog mesta, njegovog prethodnika patrijarha Jefrema. Životni put Spiridona, do izbora za poglavara Srpske crkve malo je poznat. Zabeleženo je da je iz Niša i da je bio sabrat svetogorskog manastira Pantalejmona. Po zapisima tog vremena on je pričestio srpsku vojsku pred Kosovsku bitku uoči Vidovdana 1389. godine.

Niške novine (istorijski arhiv)

Oskrnavljena freska patrijarha Spiridona

Kako je postao srpski patrijarh?

Knez Lazar i članovi sabora preklinjali su patrijarha Jefrema da ne napušta patrijaraški tron, ali je on bio dosledan, i članovima sabora predložio za svog naslednika Spiridona. Kada su knez Lazar, koji je sazvao sabor, i prisutni arhijereji i ostali učesnici uvideli da je patrijarh Jefrem odlučan, poslušali su njegov savet i izabrali Spiridona za patrijarha. O tom izboru i Jefremovom predlogu ostala su svedočanstva episkopa Marka, zatim pisani trag u Tronoškom rodoslovu i Opštem listu. Istu informaciju otkriva „Niški vesnik“ i u vremeplovu
„Niških novina“ s početka tridesetih godina prošlog veka.

Patrijarh srpski Spiridon bio je na tronu Srpske crkve u vrlo teškim vremenima, u vreme velike najezde Turaka, koji redom osvajaju Sofiju, Ser, Ber i Janjinu. Pripadao visokom krugu srpske kulturne elite, koja je dala najsjajnije pisce tog razdoblja, i koja je u Svetoj gori, u saradnji sa drugim slovenskim manastirima, uvela novi stil crkvenoslovenskog pravopisa u slovensku književnost. Pretpostavlja se da su uvodni delovi u pet povelja kneza Lazara, sudeći po stilskim odlikama, delo patrijarha Spiridona.

Životni put patrijarha Spiriidona tajna!

Neki izvori navode da je Spiridon, pre izbora za srpskog patrijarha, bio episkop Cezaropolisa, a docnije mitropolit u Melniku. Ovu pretpostavku potkrepljuju i dva akta iz svetogorskog manastira Vatopeda u kojima se, oktobra 1377. godine, pominje mitropolit Spiridon. Jednu povelju kneza Lazara izdatu 1379/80. godine manastiru Hilandaru potvrdio je i patrijarh Spiridon. Za ime patrijarha Spiridona vezana je i tzv. «Gornjačka povelja». Patrijarha Spiridona vezuju i sa Poveljom o osnivanju kinovitskog manastira Drenče u Župi kod Aleksandrovca, zadužbina monaha Doroteja i njegovog sina Danila, potonjeg patrijarha srpskog Danila III. Nikodim Mirčeta, prepisujući 1387. godine Letovnik u manastiru Svetih Arhanđela kod Prizrena, navodi da je tada „na prestolu patrijarh srpski kir Spiridon“.

Patrijarh Spiridon je 19. januara 1388. godine potvrdio stvaranje zadužbine vlastelina Obrada Dragojlovića, crkvu Presvete Bogorodice, u selu Kukonj kod Brvenika na Ibru. Patrijarh Spiridon je nadživeo kosovsku tragediju jedva dva meseca. Umro je 11. avgusta 1389. godine. Mošti ovog srpskog svetitelja nalaze se u crkvi Svetog Dimitrija u Pećkoj patrijaršiji.
M.S./Niške ovine

Vaš komentar: