Da se ne zaboravi: Na današnji dan, saveznici bombardovali Niš

Na današnji dan 1944. godine britanski i američki bombarderi zasuli su drugi put u Drugom svetskom ratu Niš tepihom bombi, usmrtivši najmanje 50 srpskih civila. Prilikom prvog bombardovanja grada u oktobru 1943. poginulo je više od 250 ljudi.

foto novosti.rs
foto novosti.rs

 

Niš i operacija „Nedelja pacova“

Tridesetak američkih aviona obasipa bombama i mitraljezima sovjetsku kolonu, kao i građane u centru tek oslobođenog Niša, koji je proslavljao Oktobarsku revoluciju. Gnevni zbog pogibije ljudi, među kojima je bio i jedan gneral, Sovjeti uzleću sa nekoliko aviona, i obaraju eskadrilu napadača.. To nije bio hladnoratovski scenarij kao povod za treći svetski rat, već istinit događaj pre nešto više od pola veka. Bila je to posledica nedovoljne koordinacije saveznika pred konačno oslobođenje Srbije u Drugom svetskom ratu.

Ali, to je i samo jedan od prizora iz knjige „Vazdušna bombardovanja Niša u Drugom svetskom ratu“ Dragoljuba Ž. Mirčetića. Tada su se, uz okupatorske gubitke, gomilale nažalost i nevine žrtve. Da li su se one mogle uklopiti u procene o „opravdanim ciljevima i potrebama“? – osnovno je pitanje koje autor postavlja.

– Niko nije utvrdio koliko puta je Niš tada bio zasipan bombama – kaže ovaj ugledni istoričar. – U nekim radovima se pominje da je 25 gradova u Srbiji bilo na meti saveznika, a na „rang-listi“ najvijše, bombardovanih naselja u tadašnjoj Jugoslaviji Niš je na prvom mestu!

Treći septembar 1944, smatra Mirčetić, bio je jedan od najtragičnijih dana za Srbiju: tada je više od 300 bombardera iz 15. američke vazduhoplovne armije tuklo gradove, čak jedna šestina te flote napala je Niš. Bila je to operacija savezničkih i jugoslovenskih snaga pod čudnim nazivom „nedelja pacova“. Za samo sedam dana, prema nemačkim izveštajima, oko 2.000 aviona bombardovalo je Srbiju, znatno manje Bosnu, i još manje Hrvatsku. Na Niš je tada istresalo tovare eksploziva čak 1.200 savezničkih aviona.

Taj grad ima izuzetan strategijski i taktičko operativni značaj, kao jedna od najvažnijih raskrsnica na magistralnom evropskom drumu ka Istoku. U jesen te ratne godine trebalo je sprečiti povlačenje 350.000 Nemaca iz
Grčke i Albanije, a Niš je kao čvorište suvozemnih, železničkih i vazdušnih puteva bio jedan od najčešćih ciljeva savezničke avijacije. Jer, u gradu su okupacione vlasti eksploatisale Železničku radionicu, Ložionicu, fabrike skretnica i mostova – sve su to prvorazredni ciljevi! A nije daleko bio ni aerodrom, skladišta benzina, prelazi na Nišavi i Moravi…

2 Comments

  1. Ljudi bre, ovo je 2. svetski rat, trebalo je Svabe zaustaviti i povući po svaku cenu, o čemu mi ovde pričamo??
    Ovo je kao da sad žalimo što su ljudi ginuli u borbi sa Nemcima.
    Ne zaboravite, ovo je najkrvaviji sukob celog covecanstva ikad!

    1. Prijatelju, autor teksta govori o saveznickom (i partizanskom) bombardovanju civilnih ciljeva u Nisu.
      Ako ne znate „mnoge cinjenice“ o tim dogadjajima, nemojte lupetati. Ovo, ipak, citaju mnogi koji o ovome vise znaju.
      „U pamet“ !

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

© 2022 GRAĐANIN - Gradjanin.rs je upisan u Registar medija Republike Srbije pod rednim brojem: IN000266